Thursday, August 20, 2009

വേദിക കിര്‍മ്മീരവധം


യുവ കലാകാരന്മാരെ പ്രോത്സാഹിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി വേദിക 16 ആഗസ്റ്റ് 2009നു തൃശ്ശൂരില്‍ വെച്ച് “കിര്‍മ്മീരവധം” കഥകളി നടത്തുകയുണ്ടായി.

കഥാസാരം

ചൂതില്‍ തോറ്റ് വനത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ട പാണ്ഡവന്മാരെ അനവധി ബ്രാഹ്മണര്‍ അനുഗമിക്കുകയുണ്ടായി. കാമ്യകവനത്തിലെത്തിയപ്പോള്‍ ചുട്ടുപോള്ളുന്ന വെയിലില്‍ നടന്നുതളര്‍ന്ന പാഞ്ചാലിയെ കണ്ടു ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ അത്യന്തം വിഷാദിച്ചു. ചൂടും വിശപ്പും കൊണ്ടു വലയുന്ന ബ്രാഹ്മണര്‍ക്ക് എങ്ങിനെ ഭക്ഷണം കൊടുക്കും എന്ന ചിന്തയാണ് പാഞ്ചാലിയെ വിഷാദിപ്പിച്ചത്.

ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ തന്റെ കുലഗുരുവായ ധൌമ്യന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം സൂര്യഭഗവാനെ തപസ്സുചെയ്തു പ്രത്യക്ഷമാക്കി, അക്ഷയപാത്രം നേടി. എല്ലവര്‍ക്കും വേണ്ടുന്ന ഭക്ഷണം ഇതില്‍ നിന്നു ലഭിക്കും; എന്നാല്‍ പാഞ്ചാലി അന്നന്നു ഭക്ഷണം കഴിക്കൂന്നതുവരേക്കുമാത്രം.

അങ്ങിനെ അവര്‍ കാമ്യകവനത്തില്‍ താമസിക്കുന്ന കാലത്ത് ഒരിക്കല്‍ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്‍, പാണ്ഡവര്‍ വനവാസത്തുനു പോയി എന്നറിഞ്ഞ്, അവരെ കാണാന്‍ വനത്തിലെത്തി. ഭഗവദ്ദര്‍ശനത്താല്‍ അവര്‍ മുദിതരായി എങ്കിലും, ധാര്‍ത്തരാഷ്ട്രരുടെ നികൃതിയാല്‍ നാടുപേക്ഷിച്ച് വനവാസം ചെയ്യേണ്ടിവന്ന തങ്ങളുടെ ദുര്യോഗത്തെപ്പറ്റി ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സങ്കടം പറഞ്ഞു.


ഇതുകേട്ട് ഭഗവാന്‍ അത്യന്തം കുപിതനായി, ദുര്യോധനാദികളെ ഉടന്‍ ഹനിക്കുന്നുണ്ടെന്നു പറഞ്ഞ്, ശത്രുനിഗ്രഹത്തിനായി സുദര്‍ശനത്തെ നിയോഗിച്ചു. സംഹാരമൂര്‍ത്തിയെ പോലെ പ്രത്യക്ഷപെട്ട സുദര്‍ശനത്തെ കണ്ടിട്ടു ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ കൃഷ്ണനോട് ശത്രുനിഗ്രഹം ഇപ്പോള്‍ ചെയ്യേണ്ടിതില്ല എന്നുപറഞ്ഞ് സമാധനിപ്പിച്ച് ചക്രത്തെ പ്രതിസംഹരിപ്പിച്ചു. കൃഷ്ണന്‍ പാണ്ഡവരെ അനുഗ്രഹിച്ച് മടങ്ങിപ്പോയി.



അവതരണ രീതിയും പ്രകടനവും



കഥകളിയില്‍ അവതരിപ്പിച്ചു ഫലിപ്പിക്കാന്‍ ഏറ്റവും വിഷമം പിടിച്ച ഒരു കഥപാത്രമാണു കിര്‍മ്മീരവധത്തിലെ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍. “ബാലേ കേള്‍ നീ ...” എന്ന പതിഞ്ഞ പദത്തോടെയാണു തുടക്കം. അതിലെ പതിഞ്ഞ വട്ടംവച്ചു കലാശം സ്ഥായി ഒട്ടും നഷ്ടപ്പെടാതെ എടുക്കേണ്ടതാണു. ധീരോദാത്ത നായകനു ചേര്‍ന്ന രീതിയിലാവണം ശോക സ്ഥായി നിലനിര്‍ത്തേണ്ടതു.

ആദ്യ രംഗത്തില്‍ ധര്‍മ്മപുത്രരും പഞ്ചാലിയും ഏറെ ദുഃഖിതരായി പ്രവേശിക്കുന്നു. അതിനു ശേഷം ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ , ‍വേനക്കാലത്തെ നട്ടുച്ചയിലെ നഖം പൊള്ളുന്ന ചൂടേറ്റ് തളര്‍ന്നവളും പൊടികാറ്റിനാല്‍ മലിനാവ്രതമായ ദേഹത്തോടു കൂടിയവളുമായ പാഞ്ചാലിയെ കണ്ടു ഏറെ ദുഃഖിതാനായി. നല്ല മണിമയ സദനത്തില്‍, പുതിയ പുതിയ പുഷ്പങ്ങളാല്‍ അലംകൃതമായ നല്ല മനോഹരമായ ശയനത്തില്‍ വസിച്ചിരുന്ന പാഞ്ചാലി എങ്ങിനെ ഈ ഘോരവനത്തില്‍ വാഴുന്നു എന്നോര്‍ത്തു ആകുലപ്പെടുന്നു.എന്നാല്‍ പാഞ്ചാലിയാകട്ടെ തന്റെ കൂടെയുള്ള ആബാലവൃദ്ധം ജനങ്ങള്‍ക്കു എങ്ങിനെ ഭക്ഷണം കൊടുക്കും എന്നോര്‍ത്ത് വ്യാകുലപ്പെടുന്നു. ഈ ദു:ഖം കുലഗുരുവായ ധൌമ്യനോടു പറയാന്‍ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ തിരുമാനിക്കുന്നു.


അടുത്ത രംഗത്തില്‍ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ ധൌമ്യനെ വന്ദിച്ച് സങ്കടം ഉണര്‍ത്തിക്കുന്നു. ആദിത്യഭഗവാനെ പൂജ ചെയ്യാന്‍ ധൌമ്യന്‍ ഉപദേശിക്കുന്നു. ആദിത്യ മന്ത്രം സ്വീകരിച്ചു ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ ആദിത്യ സേവ ആരംഭിക്കുന്നു.തപസ്സില്‍ സന്തുഷ്ടനായി ആദിത്യഭഗവാന്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ധര്‍മ്മപുത്രരോടു ഇഷ്ടം എന്തെന്നു ചോദിക്കുന്നു. തുടര്‍ന്നു ധര്‍മ്മപുത്രരുടെ ഏറെ കുറെ ദീര്‍ഘമായ ഒരു സ്തുതി. അധികവും സംസ്കൃതത്തിലാണു ഈ രംഗത്തിലെ പദങ്ങള്‍. പദത്തിനോടുവില്‍ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ തന്റെ സങ്കടം അറിയിക്കുന്നു. ആദിത്യ ഭഗവാന്‍ “അക്ഷയ പാത്രം” സമ്മാനിക്കുന്നു.പിന്നെ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ ആദിത്യഭഗവാന്‍ മറയുന്നതു വിസ്തരിച്ചു നോക്കി കാണുന്നു. മറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞ് തിരിയുന്നതോടു കൂടി ധൌമ്യന്‍ വലത്ത് ഭാഗത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു. ധൌമ്യനെ വന്ദിച്ച് പാത്ര വൃത്താന്തം അറിയിക്കുന്നു. അനന്തരം ധൌമ്യനെ യാത്രയാക്കി തിരിയുന്നതോടെ പാഞ്ചാലി ഇടത്തു ഭാഗത്തു വന്ന് നില്‍ക്കുന്നു. പാത്രം നല്‍കി യാത്രയാക്കി ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ ശ്രീ‍കൃഷണനെ ധ്യാനിക്കുന്നു. തുടര്‍ന്നു ധര്‍മ്മപുത്രരുടെ “പുണ്ഡരീകനയന .. “ എന്ന പദം. പദാവസാനത്തില്‍ ഇപ്രകാരം നാടു ഉപേക്ഷിചു കഴിയുന്ന ഞങ്ങളെ കണ്ടു അങ്ങേക്കൊരു നാണം ഇല്ലേ എന്നു ചൊദിക്കുന്നു.ഇതു കേട്ട ശ്രീകൃഷ്നന്‍ അത്യന്തം കോപാകുലനാകുന്നു. ഇവിടെയാണു ഒരു പക്ഷെ കിര്‍മ്മീരവധത്തില്‍ ഏറ്റവു പ്രസിദ്ധവും മനോഹരവുമായ “കഷ്ടമഹോ ..: എന്ന പദം.
അനന്തരം സുദര്‍ശനം (തിരനോക്കില്ല) പ്രവേശിക്കുന്നു. ഭഗവാനെ സ്തുതി ചെയ്യുന്ന “മാധവ ജയ ശൌരെ ...” എന്ന പദം മുദ്രകള്‍ ഇല്ലാതെ എടുത്തു ചവിട്ടി ആടുന്നു. എന്നാല്‍ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ തന്നെ ഭഗവാനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. അനന്തരം ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ യാത്രയാകുന്നു.

യുവ കലാകാരന്മാരില്‍ ശ്രദ്ധേയനായ കലാമണ്ഡലം പ്രദീപ് ആണ് ധര്‍മ്മപുത്രരായി രംഗത്തു വന്നത്. വളരെ മികച്ച വേഷഭംഗി അവകാശപെടനില്ല. ഉയരവും കുറവാണ്. പക്ഷെ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയാല്‍ പ്രേക്ഷകര്‍ ഇതൊക്കെ മറക്കും. വൃത്തിയായ ചൊല്ലിയാട്ടവും കറകളഞ്ഞ ആത്മാര്‍ത്ഥതയുമാണ് ഈ കലാകാരന്റെ പ്രധാന കൈമുതല്‍ .

ഞാന്‍ കണ്ട “കിര്‍മ്മീരവധം” ധര്‍മ്മപുത്രന്മാരുകളില്‍ , പ്രകടനമികവ് കൊണ്ട് ഒന്നാം നിരയില്‍ തന്നെ പ്രദീപിന്റെ ധര്‍മ്മപുത്രരെ കണക്കാക്കാം. ഉറച്ച സ്ഥായി, നിലവാരമുള്ള ആട്ടം, സൂക്ഷമഭാവങ്ങളിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരം എന്നിവയാല്‍ ഒന്നാംതരം ആയിരുന്നു പ്രദീപ്. ഇന്നത്തെ രണ്ടാം തലമുറ ആശാന്മാര്‍ മിക്കവരും ഈ കഥാപാത്രത്തെ വിജയിപ്പിക്കാന്‍ പാടുപെടുന്നു. സ്ഥായിയായ ദുഃഖഭാവം കൈവിടാതെ ധര്‍മ്മപുത്രരെ അവതരിപ്പിക്കുക ഒട്ടും എളുപ്പമല്ല. ആദ്യരംഗത്തിനു ശേഷം ഒന്നു വിശ്രമിക്കാന്‍ പോലും ഇടമില്ലാതെ മുഴുമിപ്പിക്കണം. ഇന്നു പല ആശാന്മാരുടേയും ആദ്യരംഗം കഴിയുമ്പോള്‍ തന്നെ സ്ഥായി പോകും. പിന്നെ കൃഷ്ണനോടുള്ള രംഗം എങ്ങിനെ ചെയ്യണം എന്നു നിശ്ചയുവും ഉണ്ടാകില്ല. ഇവിടെയാണ് പ്രദീപ് വ്യത്യസ്തനായത്. ആദ്യ രംഗത്തെ നില അവസാനം വരെ നിലനിര്‍ത്താനായി. “നാണമില്ലയോ ...” എന്ന കൃഷ്ണനോടുള്ള ഭാഗം വളരെ മനോഹരമായി ചെയ്തു. പല ഭാഗത്തും മെച്ചപെടാനുണ്ട്. എന്നാലും വെറും രണ്ടാമാത്തെ തവണ മാത്രം ഈ വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു വേഷക്കാരനില്‍ നിന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ ഏറെ മുകളിലാണ് പ്രദീപിന്റെ പ്രകടനം എന്നു തീര്‍ത്തു പറയാം.

ശുചീന്ദ്രന്റെ പാഞ്ചാലിയും വളര നന്നായി. ഒട്ടും സ്ഥായി വിടാതെ ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ക്കിണങ്ങിയ പാഞ്ചാലിയായിരുന്നു. കലാമണ്ഡലത്തില്‍ ബിരുദം കഴിഞ്ഞ് ഉപരി പഠനം ചെയ്യുന്ന നീരജ് ആണ്‍ കൃഷ്ണനായി രംഗത്ത് വന്നത്. നല്ല ഉയരവും അതിനൊത്ത ശരീരവും ഉള്ള നീരജിനു കൃഷ്ണവേഷങ്ങള്‍ യോജിക്കാത്തതു പോലെ തോന്നുന്നു. എന്നാല്‍ നല്ല ഊര്‍ജ്ജം നീരജിന്റെ വേഷങ്ങള്‍ക്കു കാണാം.


കോട്ടക്കല്‍ നാരായണനും കലാമണ്ഡലം ജയപ്രകാശും ചേര്‍ന്നൊരുക്കിയ സംഗീതവും വളരെ മികവുറ്റതായിരുന്നു. ചിട്ടയായ കഥകളില്‍ ചേങ്ങില ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാനറിയുന്ന പാട്ടുകാര്‍ തന്നെ വേണം. ഇന്നു മിക്ക പാട്ടുക്കാര്‍ക്കും ഇത് ഒരു ഭാരമാണ്. നാരായണന്റെ മികവും അവിടെയാണ്.

ഇതില്‍ കൃഷ്ണന്റെ പദമായ “കഷ്ടമഹോ ...” എന്ന പദം വളരെ കാലം തള്ളിയാണ് പാടി കാണറുള്ളത്. ഇതു കുറച്ച് കാലം താഴ്ത്തിപാടണം എന്നു തോന്നുന്നു. പല കൃഷ്ണന്മാരും ഇന്നു വിയര്‍ക്കുന്നു. മനോഹരമായ ഈ പദം ഒരു ലഹളയാകുന്നു. കുറച്ചു കൂടി കാലം താഴ്ത്തിയാല്‍ നന്നായി ആടാം. അവസാന ചരണം മാത്രം കാലം തള്ളി പാടിയാല്‍ മതി.

സദനം രാമകൃഷ്ണനാണ് ചെണ്ട കൈകാര്യം ചെയ്തത്. പ്രദീപിനു ഇണങ്ങി മേളം കൈകാര്യം ചെയ്യാന്‍ രാമകൃഷ്ണനു സാധിക്കുന്നുണ്ടെന്നത് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. പലയിടത്തും രാമകൃഷ്ണന്‍ ഇനിയും മെച്ചപെടാനുമുണ്ട്.

യുവകലാകാരന്മാര്‍ ചേര്‍ന്നുള്ള ഇത്തരം നിലവാരമുള്ള കളികള്‍ കാണുമ്പോള്‍ കഥകളിയുടെ ഭാവി ഇരുളടഞ്ഞതല്ല എന്നു ആശ്വസിക്കാം.

Friday, August 14, 2009

ഇരിഞ്ഞാലക്കുട “തിരനോട്ടം” അരങ്ങ് 09

തിരനോട്ടം എന്ന പേരിലുള്ള ദുബായ് ആസ്ഥാനമായുള്ള സംഘടന, കഴിഞ്ഞ ഓഗസ്റ്റ് 9നു ഇരിഞ്ഞാലക്കുട കലാനിലയം ഹാളില്‍അരങ്ങ് 09” എന്ന പരിപാടിയോട് അനുബന്ധിച്ച് അന്നു രാത്രി കളി നടത്തുകയുണ്ടായി.

ഇന്നു ഒരു കഥയുടെ സമ്പൂര്‍ണ്ണ അവതരണം വളരെ അപൂര്‍വ്വമായെ കാണാറുള്ളു. തിരനോട്ടം കാണിക്കുന്ന മാതൃക അനുകരണീയം ആണ്. കഴിഞ്ഞ തവണ ഇവിടെ അവതരിപ്പിച്ചത് കിര്‍മ്മീരവധം ആയിരുന്നു. അതിന്റെ ആസ്വാദനം ഇവിടെ എഴുതിയതും ആണ്. ഇത്തവണ അവതരിപ്പിച്ചത് കാലകേയവധം ആണ്‍. അതും സമ്പൂര്‍ണ്ണമായി.

വളരെ ലളിതമായ ഉള്ളടക്കം. എന്നാല്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണമായതും വളരെ ശാസ്ത്രീയമായി ചിട്ടപെടുത്തിയതുമായ അവതരണ ശൈലി. ഇതാണ് കാലകേയവധത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. അര്‍ജ്ജുനന്‍‌‌ ആണ് ആദ്യാവസാനം. പരമശിവനില്‍ നിന്ന് പാശുപതാസ്ത്രം നേടിയിരിക്കുന്ന അര്‍ജ്ജുനന്‍ സ്വപുത്രനാണെന്നും വലുതായ സുരകാര്യം സാധിപ്പിക്കാനായി പാര്‍ത്ഥനെ ഭൂമിയില്‍ ചെന്ന് കൂട്ടി കൊണ്ട് വരാനും ദേവേന്ദ്രന്‍ മാതലിയോട് കല്‍പ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രരഥത്തില്‍ തന്നെ പാര്‍ത്ഥസമീപം എത്തിയ മാതലി അര്‍ജ്ജുനനെ കാര്യം ധരിപ്പിച്ച് സ്വര്‍ഗത്തില്‍ എത്തിക്കുന്നു. സ്വര്‍ഗത്തില്‍ എത്തിയ അര്‍ജ്ജുനന്‍ പിതാവായ ഇന്ദ്രനെ ചെന്നു കണ്ടു വണങ്ങുന്നു. ഇന്ദ്രന്‍ , അടുത്തു നില്‍ക്കുന്ന ജയന്തനു പോലും അസൂയുണ്ടാക്കുന്ന വിധത്തില്‍ അര്‍ജ്ജുനനെ അര്‍ദ്ധസിംഹാസനം നല്‍കി ആദരിക്കുന്നു. പിന്നീട് അര്‍ജ്ജുനന്‍ മാതൃസ്ഥാനീയയായ ഇന്ദ്രാണിയേയും കണ്ട് വണങ്ങി വിശിഷ്ടമായ സ്വര്‍ഗ്ഗം നടന്നു കാണുന്നു. അതിനോടുവില്‍ ദേവശത്രുക്കളായ വജ്രകേതു വജ്രബാഹു എന്ന രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സമയം അര്‍ജ്ജുനനില്‍ അനുരക്തയായ് ഉര്‍വശി അര്‍ജ്ജുന സമീപം വന്ന് തന്റെ ഇംഗിതം അറിയിക്കുന്നു. ഒഴിഞ്ഞു മാറാന്‍ ശ്രമിച്ച അര്‍ജ്ജുനനെ നപുംസകമായി തീരട്ടെ എന്നു ശപിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ വിവരം ധരിച്ച ഇന്ദ്രന്‍ അര്‍ജ്ജുനനെ സമാശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതു ഉപകാരമായി തീരും എന്നു അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഇന്ദ്രനില്‍ നിന്നു ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങള്‍ നേടിയ അര്‍ജ്ജുനന്‍ ഇന്ദ്രവൈരികളായ നിവാതകവച കാലകേയന്മാരെ വധിക്കുന്നു. ഇത്രയുമാണു ഇതിവൃത്തം.

കഥയെ കുറിച്ച് വിശദമായി മണി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതു വായിക്കാന്‍ ഇവിടെ അമര്‍ത്തുക.

ഇതിലെ ആദ്യ അര്‍ജ്ജുനന്‍ , കഥകളി നടന്മാര്‍ക്ക് വലിയ ഒരു വെല്ലുവിളിയാണ്. ഇവിടെ അര്‍ജ്ജുനെ അവതരിപ്പിച്ചത് പദ്മശ്രീ കലാമണ്ഡലം ഗോപിയാശാനാണ്. എഴുപത്തുകളിലും അനായാസമായി തന്നെ ആശാന്‍ വേഷം ചെയ്യുന്നത് അത്ഭുതം തന്നെ!!! ആശാനെ കുറിച്ചും ആശാന്റെ വേഷത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളെ കുറിച്ചും വികടശിരോമണി ഒരു പ്രത്യേക പോസ്റ്റ് തന്നെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതു വായിക്കാന്‍ ഇവിടെ അമര്‍ത്താം.



ഇന്ദ്രനായി എത്തിയ ഷണ്മുഖദാസ് വളരെ ഗംഭീരമായി. അന്നത്തെ മുഖ തേപ്പും വളരെ നന്നായിരുന്നു. “മാതലേ നിശമയ ..” എന്ന ആദ്യ പദം ഇത്ര നന്നായി ആരും ചെയ്തു കണ്ടിട്ടില്ല.

പ്രസിദ്ധമായ “സലജ്ജോഹം” എന്ന പദത്തില്‍ നിന്നു ചില ചിത്രങ്ങള്‍ താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു.


എന്നാല്‍ മാതലിയായി എത്തിയ സദനം നരിപറ്റ നാരായണന്‍ നമ്പൂതിരി തീര്‍ത്തും നിരാശാജനകമായി.
വളരെ മനോഹരമായ വേഷം ആണ് മാതാലി. നിയതമായ ഒരു ചിട്ട ഉണ്ട്. അതിലാണ് ഭംഗിയും. ഇതില്‍ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം ഒരു കലാകാരന്‍ വരുത്തുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അതു വളരെ ആലോചിച്ചിട്ടു വേണം. ഇന്ദ്രന്‍ സ്വരഥം തന്നെ തയ്യാറാക്കി പോയി വരാന്‍ പറഞ്ഞ സമയം, അര്‍ജ്ജുനചരിതം ആടി പ്രേക്ഷകരെ മടുപ്പിച്ചു. തേര്‍ കൂട്ടി കെട്ടുന്ന പ്രക്രിയ വേറെ എവിടെയും കാണാന്‍ കിട്ടാത്ത ഒന്നാണ്. ഒരു തേര്‍ എന്താണെന്നു പ്രേക്ഷകനു ഒരു ദൃശ്യാനുഭവം നല്‍കുന്ന പ്രക്രിയ അപാരം തന്നെ. ഇതു ലോകത്തിലെ വേറെ ഒരു നാടക വേദിയിലും കാണാന്‍ കഴിയും എന്നു തൊന്നുന്നില്ല. അതു വിധിയാം വണ്ണം ചെയ്യാതെ സദനം മോശമാക്കി. പിന്നീട് അര്‍ജ്ജുനനുമായുള്ള ആട്ട ഭാഗത്തും വിധമുള്ള അലസ ആട്ടങ്ങള്‍ മടുപ്പുളവാക്കി. ഉദാഹരണത്തിന്, “തന്റെ പിതാവായ ഇന്ദ്രനു സുഖമല്ലേ?” എന്ന അര്‍ജ്ജുന ചോദ്യത്തിനുഅതെ. സുഖമാണ്‍” എന്നു കാണിക്കുകയാണ് കളരി ചിട്ട. അതിനു പകരം എന്തു കൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രന്‍ സുഖമായിരിക്കുന്നത് എന്നാണ് മാതലി ആടിയത്. അവിടെ കൃത്യമായ താളവിന്യാസത്തില്‍ അര്‍ജ്ജുന-മാതാലി മുദ്രകള്‍ കാണിക്കുന്നതിലുള്ള ഭംഗി ആവിഷ്ക്കരിക്കുകയാണ് ആചാര്യന്മാര്‍ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഇത്രയും കാലം കഥകളി അരങ്ങില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ച നരിപറ്റയ്ക്കു ഇതൊന്നും അറിയാഞ്ഞിട്ടാണോ? അതോ താന്‍ പ്രമാണിത്തം കാണിച്ചതാണോ? അറിയില്ല. എന്തായാലും മാതലി വേഷത്തിനു താന്‍ സര്‍വഥാ ആയോഗ്യനാണെന്നു നരിപറ്റ തെളിയിച്ചു.

രംഗങ്ങള്‍ അനുഭവ വേദ്യമാക്കിയതു മാടമ്പി സുബ്രമണ്യന്‍ നമ്പൂതിരിയുടെ സംഗീതവും കലാ: ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ ചെണ്ടയും ഗോപിയാശന്റെ വേഷവും ആണ്. ചിട്ട പ്രധാനമായ കഥകളില്‍ ഇവരുടെ ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രവര്‍ത്തി മനോഹരം തന്നെ ആണ്. എല്ലാം ഒന്നിനോട് ഒന്നു ചേര്‍ന്നു പോകുന്ന അവസ്ഥ. കഥകളിയുടെ തൌരിത്രിക ഭംഗി ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ആവിഷ്ക്കരിക്കുന്നത് അവസരങ്ങളിലാണ്.

സാധാരണ സ്വര്‍ഗ്ഗവര്‍ണ്ണന കഴിയുന്നതോടെയാണ്, ആദ്യ അര്‍ജ്ജുനന്‍ പിന്മാറുക. എന്നാല്‍ ഇവിടെ പ്രായാധിക്യവും ശാരീരിക അവശതകളാലും ഗോപിയാശാന്‍ ഇന്ദ്രനായുള്ള രംഗ ശേഷം മാറി. പിന്നീട് സദനം കൃഷ്ണന്‍‌കുട്ടിയാണ് അര്‍ജ്ജുനനായി വന്നത്. ഇന്ദ്രാണിയോടുള്ള പദവും അഷ്ടകലാശവും തരക്കേടില്ലാതെ ചെയ്തുവെങ്കിലുംസ്വര്‍ഗ്ഗവര്‍ണ്ണനമഹാമോശമായി. യാതോരു അടുക്കും ചിട്ടയുമില്ലാതെ വാരി വലിച്ച് ആടി. സ്വര്‍ഗ്ഗം കാണുന്നതിനു പകരം അവിടെയുള്ള ദേവസ്ത്രീകളുടെ പാട്ടും പന്തുകളിയിലും ആയിരുന്നു അര്‍ജ്ജുനനു കൂടുതല്‍ താല്പര്യം. വളരെ കാലമായി കഥകളി കണ്ടു ശീലിച്ച ഒരു ആസ്വാദകന്‍ അതു കഴിഞ്ഞ് ചോദിച്ചത് ഇങ്ങനെ. “അര്‍ജ്ജുനന്‍ കണ്ടത് സ്വര്‍ഗ്ഗമോ അതു പൂരപറമ്പോ?” ധാരാളം കാലം അരങ്ങു പരിചയമുള്ള ഇത്തരം നടന്മാര്‍ യാതൊരു അര്‍പ്പണബോധവും ഇല്ലാതെ അവര്‍ക്കു തോന്നിയതു പോലെ ഇങ്ങനെ ആടുന്നതു കാണുമ്പോള്‍ വിഷമം തോന്നുന്നു. പാശുപതാസ്ത്ര ലബ്ധിയാലും ഇന്ദ്ര സമീപമെത്തി ആദരവു നേടിയതിനാലും ഉടലോടെ സ്വര്‍ഗ്ഗം കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞ അര്‍ജ്ജുനന്‍ ഏറ്റവും വീര്യത്തോടും ആദരവോടും സന്തോഷത്തോടും അത്ഭുതത്തോടും സ്വര്‍ഗ്ഗവും അവിടുത്തെ വിശിഷ്ടവസ്തുക്കളും കാണണം. എന്നാല്‍ അവസ്സാനമുള്ള പഞ്ചാരി പന്തുകളിആടുന്നതോടെ അര്‍ജ്ജുനന്റെ എല്ലാ വീര്യവും നഷ്ടമാകുന്നു എന്നാണ് എനിക്കു തോന്നിയിട്ടുള്ളത്.

സാധാരണ ആടാറില്ലാത്ത വജ്രകേതു വജ്രബാഹു രംഗവും ഇവിടെ അവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. മഹാഭരതത്തില്‍ ഇങ്ങനെ ഒരു സംഭവം ഇല്ല. ഇതു കോട്ടയത്തു തമ്പുരാന്റെ ഒരു കൂട്ടിചേര്‍ക്കള്‍ ആണ്. കഥ മുഴുവനായി ആടുമ്പോള്‍ ആദ്യ അര്‍ജ്ജുനന് പരമാവധി വീര്യത്തോടെ വിടവാങ്ങാനുള്ള ഒരു അവസരം, തുടര്‍ന്നു വരുന്ന ഉര്‍വശി രംഗത്തിനു മുന്‍പു ഒരു ഉണര്‍വ്വ്, കളിക്കിടെകാര്യങ്ങള്‍സാധിക്കാന്‍ പ്രേക്ഷകര്‍ക്ക് ഒരു അവസരം ഇതോക്കെയാവണം കൂട്ടിചേര്‍ക്കലിന്റെ ഉദ്ദേശം.
ശ്രീ പരിയാനമ്പറ്റ ദിവാകരനും കലാ: പ്രദീപും ആണ് ഇവിടെ വേഷത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഒരു താടിയും ഒരു കത്തിയും ആയിട്ടായിരുന്നു അവതരണം.

പിന്നീടുള്ള ഉര്‍വശി കഥകളിയിലെ മികച്ച സ്ത്രീവേഷങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. “പാണ്ഡവന്റെ രൂപംഎന്നു തുടങ്ങുന്ന പദം അതിലെ ഇരട്ടി എന്നിവ അതി മനോഹരമാണ്. ഭാവത്തിനും നൃത്തത്തിനും ഏറെ പ്രാധാന്യം വേഷത്തിനുണ്ട്. ശ്രീ മാര്‍ഗ്ഗി വിജയകുമാര്‍ ആണ് ഇവിടെ ഉര്‍വശിയെ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇന്നു കഥകളി സ്ത്രീവേഷാവതരണക്കാരില്‍ അഗ്രഗണ്യനായ വിജയകുമാറിന്റെ ഉര്‍വശി അവതരണം മനോഹരമായിരുന്നു. ഇന്നു വേഷം ഇത്ര ഉള്ളില്‍ തട്ടുന്ന വിധം അവതരിപ്പിക്കുന്നവര്‍ ചുരുങ്ങും.

കോട്ടക്കല്‍ നാരായണന്റെ സംഗീതവും ഭാഗങ്ങളില്‍ മനോഹരമായ ഒരു അനുഭവം നല്‍കി.
സഖിയായി ശ്രീ ചെമ്പക്കര വിജയനും നന്നായി. പിന്നീടുള്ള അര്‍ജ്ജുന-ഉര്‍വശി രംഗത്തില്‍ , ഉര്‍വശിയുടെസ്‌മരസായകദൂനാംഎന്ന കാംബോജി രാഗത്തിലുള്ള പദം, “വല്ലതെന്നാലും ഇതു തവഎന്ന ദ്വിജാവന്തി രാഗത്തിലുള്ള പദം എന്നിവ അവതരണശൈലികോണ്ടും ആലാപനസുഖം കൊണ്ടും ഏറെ ഹൃദ്യമായി.

പിന്നീടുള്ള അര്‍ജ്ജുന-ഇന്ദ്ര രംഗങ്ങള്‍ കുറച്ച് ദീര്‍ഘമേറിയതാണെങ്കിലും മനോഹരങ്ങളായ പദങ്ങളാലും തോങ്കാരം അടക്കമുള്ള കലാശങ്ങളാലും സമ്പുഷ്ടമാണ്. ഏറെ ഹൃദ്യമായ ഭാഗങ്ങള്‍ കൃഷ്ണന്‍‌കുട്ടിയും ഷണ്മുഖനും ചേര്‍ന്ന് നന്നായി അവതരിപ്പിച്ചു. നാരായണന്റെ സംഗീതവും ഏറെ നന്നായി. കൃഷ്ണദാസിന്റെ ചെണ്ടയും ഇതിലെ വിജയത്തില്‍ എടുത്തി പറയേണ്ട ഒന്നാണ്.

നിവാതകവചനായി (കത്തി) കലാനിലയം ഗോപി രംഗത്തെത്തി. തിരനോട്ടത്തിനു ശേഷം ചെറിയ രീതിയില്‍ ഒരു തന്റേടാട്ടം. പിന്നെ പോരിനുവിളി കേട്ട് പടപുറപ്പാട്. ഇത്രയും ഭാഗം വളരെ മനോഹരമായി ഗോപി അവതരിപ്പിച്ചു.

പിന്നീടുള്ള യുദ്ധരംഗങ്ങള്‍ കൃഷ്ണന്‍‌കുട്ടിയാശാന്‍ ക്ഷീണിതനായതിനാലാവാം വേഗത്തില്‍കഴിച്ചുകൂട്ടി.

പിന്നീട് കാലകേയന്റെ (ചുവന്നതാടി) തിരനോക്ക്. പിന്നലെ ഭീരുവിന്റെയും. പിന്നെ കാലകേയന്റെ തന്റേടാട്ടം. നിവാതകവചന്മാരെ ഒരു മനുഷ്യന്‍ വന്നു വധിച്ച വൃത്താന്തം ഒരു ഭീരു വന്നു പറഞ്ഞ് അറിയുന്നു. കുപിതനായ കാലകേയന്‍ അര്‍ജ്ജുനനെ തേടിപിടിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്ത് മായാബലത്താല്‍ കീഴടക്കുന്നു. ഇവിടെ കാലകേയനായി ശ്രീ നെല്ലിയോടും ഭീരുവായി ശ്രീ ശുചീന്ദ്രനും വേഷമിട്ടു.

പിന്നീട് പ്രത്യക്ഷപെട്ടെ നന്ദികേശരന്റെ സഹായത്തോടെ അര്‍ജ്ജുനന്‍ കാലകേയന്മാരെ വധിക്കുന്നു. ഭാരതത്തില്‍ നന്ദികേശരന്‍ ഒന്നും വരുന്നില്ല. നിവാതകവചന്മാരെ വധിച്ച് ശേഷം മടങ്ങുന്ന അര്‍ജ്ജുനന്‍ കാലകേയന്മാരുടെ കോട്ട കാണുകയും അവര്‍ ആരെന്നു തിരക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനു ശേഷം അവരെയും വധിച്ച് സ്വര്‍ഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. ഇവിടെ ആവര്‍ത്തന വിരസത ഒഴിവാക്കാനും വെള്ളത്താടി ഉള്‍പെടുത്താനും ആവണം ഇങ്ങനെ കഥ മാറ്റിയത്.

പൊതുവെ വളരെ നല്ലോരു അരങ്ങു തന്നെ ആയിരുന്നു ഇത്. രണ്ട്സദനംആശാന്മാരുടെ വേഷം ഒഴിച്ച് നിര്‍ത്തിയാല്‍ .